عنایت‌الله بخشی


اطلاعات شناسنامه ای

تاریخ تولد: ۱۳۲۴/۰۱/۰۷
تاریخ وفات: ۱۴۰۴/۱۱/۲۶
محل وفات:
محل دفن: قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س)، تهران، ایران


دلیل شهرت

هنرمند

بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون

علت وفات

بیماری


توضیحات و جزئیات بیشتر

عنایت‌الله بخشی در ۷ فروردین ۱۳۲۴ در شهرستان طالقان متولد شد. او بازیگری را از سنین نوجوانی زیر نظر حمید سمندریان فرا گرفت و کار نمایش را در سال ۱۳۴۴ به شکل حرفه‌ای در گروه هنر ملی به دعوت و سرپرستی عباس جوانمرد آغاز نمود. سپس در کنار کارهای هنری به نیروی هوایی نیز ملحق شد و با گذراندن دوره‌های آموزشی در آنجا به تدریس الکترونیک و زبان انگلیسی پرداخت.

بخشی پس از ده سال خدمت در نیروی هوایی به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمد و در «اداره تئاتر» بر کار نمایش تمرکز بیشتری یافت و تا امروز دست کم در ۴۰ نمایش به روی صحنه رفته است. بازی در مرده‌های بی‌کفن و دفن نوشته ژان پل سارتر و به کارگردانی حمید سمندریان، پهلوان اکبر می‌میرد به کارگردانی عباس جوانمرد، میراث و ضیافت و سُلطان مار به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضائی، و مجلس زن‌کشی به کارگردانی داوود میرباقری چندی از نمایش‌های اوست. در میان این نمایش‌ها بوده‌اند نمایشنامه‌هایی که با وجود تمرین‌های مکرر به روی صحنه نرفته یا به چند اجرا متوقف شده و موانعی بر سر راه آن‌ها وجود داشته است. نمایش بازجویی به کارگردانی پرویز صیاد یکی از نمایش‌هایی بود که اجرای آن برای مدتی توسط سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) متوقف شد.

همسو با کار تئاتر او در طی شش دهه کار بازیگری، در آثار سینمایی و تلویزیونی متعددی نقش‌آفرینی نموده است. بهرام بیضائی، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، علی حاتمی، ابراهیم گلستان، امیر نادری، پرویز صیاد، ساموئل خاچیکیان، محمد متوسلانی، سیروس الوند، پرویز کاردان، مهدی فخیم‌زاده، حسن فتحی، رسول صدرعاملی، سیدضیاءالدین دری، داوود میرباقری و سیروس مقدم از دیگر کارگردانانی هستند که وی با آنان همکاری داشته است. بخش قابل توجه آثار سینمایی وی مربوط به دهه ۱۳۶۰ سینمای ایران و سال‌های نخست دهه ۱۳۷۰ است.
او طی شش دهه کار هنری در بیش از ۱۷۰ اثر نمایشی ایفای نقش نموده و از بازیگران سرشناس ایفاگر نقش ضد قهرمان در سینمای ایران است که روی به سوی نقش‌های مثبت داشته است. وی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نشان درجه یک هنری دریافت کرده است.

بخشی فعالیت در تئاتر را از ۱۳۴۴ در گروه هنر ملی و کار سینما را با بازی در فیلم آقای هالو (۱۳۴۹) به کارگردانی مهرجویی آغاز کرد. حضور در آثار سینمایی چون ستارخان (۱۳۵۱)، تنگنا (۱۳۵۲)، تنگسیر (۱۳۵۲)، مسلخ (۱۳۵۲)، گوزن‌ها (۱۳۵۳)، سردار جنگل (۱۳۶۲)، سناتور (۱۳۶۳)، شکار (۱۳۶۶)، ترن (۱۳۶۶)، خبرچین (۱۳۶۶)، مسافران (۱۳۷۰)، دلشدگان (۱۳۷۱)، روز واقعه (۱۳۷۳)، مسافر ری (۱۳۷۹)، سگ‌کُشی (۱۳۷۹)، شاه نقش (۱۴۰۳) و آثار نمایشی تلویزیونی چون مرد اول (۱۳۵۵)، سربداران (۱۳۶۲)، بوعلی سینا (۱۳۶۴)، سایه همسایه (۱۳۶۵)، امام علی (۱۳۷۵)، پهلوانان نمی‌میرند (۱۳۷۶)، ولایت عشق (۱۳۷۹)، روشن‌تر از خاموشی (۱۳۸۲)، ریحانه (۱۳۸۴)، و تبریز در مه (۱۳۸۹) از کارهای اوست.

بخشی از بازیگران با سابقه تئاتر، مأنوس با تعزیه‌خوانی از جوانی و پیشینه بارزی در اجرای نقالی داشته است. او در تئاتر سُلطان مار به کارگردانی بیضایی ایفاگر شش نقش بر روی صحنه بود. در ۱۳۹۸، او به همراه علی نصیریان و محمد علی کشاورز نخستین نشان سنگلج را برای فعالیت در عرصه تئاتر دریافت کرد. وی همچنین برنده دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از چهل و سومین دوره جشنواره فیلم فجر برای فیلم شاه نقش شد.

بخشی در سه‌شنبه ۶ خرداد ۱۴۰۴ در بیمارستان بستری شد. او سال‌ها دچار مشکلات قلبی بوده و مدتی نیز به دلیل برخی ناراحتی های جسمی از جمله مشکلات کلیوی و خونی در بیمارستان بستری شده بود. وی در ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ پس از طی یک دوره بیماری، در ۸۰ سالگی درگذشت.

مطالعه بیشتر


نقل قول ها و پیام های مرتبط

بسم‌الله‌ الرحمن الرحیم
درگذشت هنرمند متعهد و برجسته مرحوم آقای عنایت‌الله بخشی رحمة‌الله‌علیه از پیشکسوتان سینما، تلویزیون و تئاتر را به جامعه‌ی هنری کشور و به همه‌ی دوستداران ایشان و به خاندان گرامی‌اش تسلیت می‌گویم.
آن مرحوم در شمار هنرمندانی بود که همواره به ارزش‌های اسلامی و ملی وفادار ماند و با نقش‌آفرینی در آثار فاخر و ماندگار، به اعتلای فرهنگ و هنر ایران اسلامی خدمت کرد.
از خداوند متعال رحمت و مغفرت و علو درجه برای آن فقید سعید و صبر و اجر برای بازماندگان مسألت می‌کنم.

غلامحسین محسنی اژه‌ای