زاغ بور ایرانی

هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید

زاغ بور ایرانی

زاغ بور ایرانی یا زاغ کویری یا بورمرغ (نام علمی: Podoces pleskei) پرنده‌ای از خانوادهٔ کلاغان است و یکی از چهار گونه‌ در سرده Podoces زاغ‌های زمینی یا زاغ‌های بور است. نام انگلیسی این گونه گاهی Iranian Ground Jay و گاهی Pleske's Ground Jay است.

زاغ بور تفاوت‌های زیادی با دیگر خویشاوندانش یعنی کلاغ‌ها و زاغ‌ها دارد؛ از جمله زمین‌زی بودن به‌طوری‌که حتی در هنگام احساس خطر نیز دویدن را به پرواز ترجیح می‌دهد، داشتن صدای خوش و رنگ نخودی مایل به قهوه‌ای. زاغ‌ بور ایرانی پرنده‌ای زیرک و تا حدودی مخفی کار است و این امر مشاهده آن را در طبیعت با مشکل مواجه می‌سازد. از طرفی هماهنگی کامل رنگ پروبال این پرنده با محیط زیست آن و نیز عدم پرواز در ارتفاع بالا، امکان مشاهده آن را در زیستگاه‌های طبیعی‌اش کاهش می‌دهد. از این‌رو باور عمومی این است که این پرنده از جمعیت و تراکم نسبتاً پایینی برخوردار است.
این پرنده تنها در مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی شرق و جنوب شرق ایران، در ده استان سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی (یک گزارش ناموثق)، شاهرود ( منطقه خارتوران) ، اصفهان، یزد، فارس، کرمان و تهران محدود است و تنها گونۀ پرندهٔ بومزاد (اندمیک) ایران است. در سال‌های اخیر در غرب افغانستان هم گزارش شده اما بومی بودنش محل تردید است.
زاغ بور ۲۵ سانتیمتر طول دارد و طول پای آن به ۴۱ میلی متر میرسد. دم و منقارش سیاه، منقارش بلند با اندکی خمیدگی رو به پایین است. رنگ پر و بال نخودی مایل به قهوه‌ای است، صورت کمرنگ‌تر و از پای نوک تا چشم‌ها لکه سیاه رگه‌مانند و نیز لکه سیاه بزرگی در بالای سینه‌اش دیده می‌شود. بال‌ها پهن با دو نوار سفید که در پرواز مشخص می‌شوند. پاهای آن بلند و سیاه‌است و برای دویدن در بیابان تکامل یافته‌است. در واقع بیشتر به هدهد و چکاوک هدهدی شبیه‌است تا زاغ‌ها و کلاغ‌ها.

تهدیدها و چالش‌ها:
کاهش زیستگاه‌های طبیعی به‌دلیل تخریب و تغییر کاربری اراضی بیابانی و نیمه‌بیابانی
کمیابی و پراکنش محدود در مناطق خاص ایران (جمعیت و تراکم پایین)
مشاهده و پایش دشوار به‌دلیل رفتار مخفی‌کارانه و استتار طبیعی
وابستگی شدید به پوشش گیاهی خاص (مانند قیچ و درمنه) که در اثر خشکسالی یا چرای بی‌رویه در معرض نابودی است
خشکسالی‌های پیاپی و تغییرات اقلیمی که منابع غذایی و زیستگاه را محدود می‌کند
شکار یا مزاحمت انسانی در زیستگاه‌ها (اگرچه مستقیماً ذکر نشده، از طبیعت مخفی‌کارانه و دوری از انسان برمی‌آید)
نبود آگاهی عمومی نسبت به اهمیت این گونه و لزوم حفاظت از آن

اهمیت زیست‌محیطی:
تنها پرندهٔ بوم‌زاد ایران است، یعنی فقط در ایران به‌صورت طبیعی یافت می‌شود.
نشانگر سلامت اکوسیستم‌های بیابانی و نیمه‌بیابانی ایران است.
در تعادل زنجیرهٔ غذایی این مناطق نقش دارد (حشره‌خوار و دانه‌خوار).
می‌تواند به‌عنوان گونهٔ شاخص برای پایش وضعیت زیستگاه‌های بیابانی ایران مورد استفاده قرار گیرد.

زیرعنوان
زاغ کویری، بورمرغ

نظرات

زاغ بور ایرانی

نظر خود را بنویسید

نظرها پس از تایید مدیر نمایش داده می‌شوند.

نظرات

۰
هنوز نظری ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که نظر می‌دهد.

گزارش ایراد

زاغ بور ایرانی

لینک خراب یا اطلاعات نادرستی دیدید؟ به ما اطلاع دهید تا بررسی کنیم.